ნონა ხიდეშელი:,,რელიგია გონებას გარკვეულ საზღვრებს უწესებს”

0
595

ყოველი მორწმუნე ქრისტიანი დილას “მამო ჩვენოს” ლოცვით იწყებს, მაგრამ ნაკლებად თუ უფიქრდება ერთ ფრაზას, “იყოს ნება შენი”. თუ აღიარებ ღმერთის უზენაესობას  და ეუბნები -იყოს ნება შენი-, მაშინ ნუ განიცდი თუ რაიმე ისე ვერ ხდება როგორც გსურს, პირიქით, იშრომე, იმოქმედე შენი შესაძლებლობების ფარგლებში და რასაც ყოველი წუთი მოგიტანს ის მიიღე ღვთის ნებად, სწორედაც ესაა ობიექტური რეალობის მიღება, რომელიც არც ცუდია და არც კარგი, ის უბრალოდ რეალობაა.       

უფრო ღრმად წავიდეთ ჩვენი სულის სიღმეებში და შევხედოთ როგორია ჩვენი დამოკიდებულება ისეთი უცნობი ფენომენისადმი, რასაც ვეძახით ღმერთს, გნებავთ ჭეშმარიტებას. ყველა ვთანხმდებით, რომ ღმერთი ერთია და მიუხედავად ჩვენი განსხვავებული რელიგიური მსოფლმხედველობისა, ყველა ერთ  ღმერთზე ვლოცულობთ, ერთ ღმერთს ვევედრებით მშვიდობასა და წყალობას. თუმცა თუ გავიხსენებთ ღმერთის სახელით ჩადენილ გაუგონარ ძალადობასა და სისატიკეს, საქმე არც ისე მარტივადაა.

ქრისტიანისთვის ღმერთი წმ. სამებაა, სამსახოვანი ერთარსება. მისი დამოკიდებულება უზენაესი არსებისადმი მთლიანად განპირობებულია ამ  ცონით, მან იცის, რომ დოგმატიკა, ეს ჭეშმარიტებაა  და მასში ეჭვის შეტანა არ შეიძლება, რადგანაც ის დიდი ავტორიტეტების მიერ იწერებოდა სულიწმიდის კარნახით. თავად ქრისტიანული რელიგია იყოფა რამოდენიმე მიმართულებით, თუ თავიდან ერთი ეკლესია და ერთი სწავლება იყო, საუკუნეების მანძილზე დაიყო რამოდენიმე მიმდინარეობად და ყველას სწამს რომ სწორედ მისი გზაა ჭეშმარიტი და შესაბამისად ღვთაებრივი მადლიც მასთანაა.

მუსულმანი წმინდა სამებას საერთოდ არ სცნობს და ეთაყვანება ალაჰს, წმინდა წიგნად ყურანი მიაჩნია და თვლის რომ ღმერთამდე მისასვლელი გზა მხოლოდ ისაა, რომელსაც ალაჰი უჩვენებს. მას ასევე მთელი არსებით სჯერა,  რომ ერთადერთი ჭეშმარიტი რელიგია ისლამია და სხვა დანარჩენი რელიგიები ცთომილებაში არიან.

აღმოსავლეთი, იქნება ეს ინდუიზმი, ბუდიზმი, ძენ ბუდიზმი თუ სხვა, პიროვნულ ღმერთს საერთოდ არ აღიარებს. იქ  ღმერთი ტრანსცენდენტური მოვლენაა და თუ ქრისტიანი და მუსულმანი, მიუხედავათ, მათი რელიგიური მსოფლმხედველობის  ფუნდამენტური განსხვავებულობისა,  ლოცვითა და მარხვით ცდილობენ ღვთის შეწევნის მოპოვებას და მათი ცხონება-არცხონება მთლიანად  პიროვნული ღმერთის მოწყალებაზეა დამოკიდებული, აღმოსავლეთს თვითდახსნის სწამს და მიაჩნია, რომ მრავალი დაბადება-გარდაცვალების,  ანუ კარმული მიზეზ-შედეგობრივი ჯაჭვისგან გათავისუფლებით, მიაღწევს უმაღლეს მიზანს, სატორს, ნირვანას, იგივე განღმრთობასა და გასხივოსნებას.

მაშასადამე, ყოველი რელიგია, თუნდაც ყველაზე სრულყოფილი, გონებას გარკვეულ საზღვრებს უწესებს, ჩარჩოებში აქცევს და თავისებურად “აპროგრამებს”. ადამიანი, სამყაროს შემოქმედს, ანუ მას, ვინც მიუწვდომელი, უსასრულო და უხილავია, ჩვენი შეზღუდული  ცნობიერების მიღმაა, ცდილობს მიუახლოვდეს და შეიცნოს თავისი  განპირობებული  გონებით. აღმსარებლობის საკითხი მარტო ღმერთის ძიებას რომ გულისხმობდეს, ცხადია ვერანაირ ძალადობასა და ქაოსს  ვერ მოიტანდა და ადამიანის სულის სიღრმეებში უდიდეს პოზიტიურ ძვრებსაც გამოიწვევდა, მაგრამ რა ხდება რეალურად, ადამიანურ ურთიერთობებში და რა ხდებოდა ზოგადად საუკუნეების მანძილზე.

ღმერთის როგორც პიროვნების, ღმერთის როგორც უპიროვნო არსების, როგორც უსასრულობის, მორალური კანონისა თუ იდეალური ადამიანის იდეა, თანაბრად შედის რელიგიის ცნებებში, ამბობდა ვივეკანანდა. რელიგიისადმი ფართო მიდგომისას, სიკეთის ქმნის მისეული უნარი, ერთიათასად იზრდება. ესოდენ უზარმაზარი ძალის მფლობელ რელიგიებს ხშირად უფრო მეტი უბედურება მოჰქონდათ  ქვეყნებისათვის, ვიდრე სიკეთე, რისი ერთადერთი მიზეზიც იყო ვიწრო და შეზღუდული წარმოდგენა მათზე.

ჩვენ ვიცით უამრავი ომი და სისატიკე, ღმერთის სახელით ჩადენილი.  ადამიანის ეგოცენტრული გონება  თვით უზენაესის სახელის გამოყენებასაც თავისი პირადი, სრულიად ამაო და ამაზრზენი მიზნებისთვის ცდილობს. ღმერთის სახელით ადამიანები ჩაგრავენ, ღმერთის სახელით ადამიანები კლავენ, ღმერთის სახელით ადამიანები აგროვებენ სიმდიდრეს, ჩადიან უსამართლობას და ვის ხარჯზე ხდება ეს ყველაფერი _ სუსტი და საკუთარ თავში გაუცნობიერებელი ადამიანების ხარჯზე, ვისაც ჯერ კიდევ სჯერა, რომ ღმერთი სადღაც ზეცაშია და არა მისი სულის სიღრმეებში, და რომ, მასთან მისასვლელი გზა რიტუალების აღსრულებასა და სასულიერო პირების განწყობაზეა დამოკიდებული.

როგორც ვივეკანანდა ამბობდა, ვიდრე რელიგია მცირერიცხოვან რჩეულთა, მღვდელმსახურთა კორპუსის პრეროგატივა იყო, მისი ადგილსამყოფელი ტაძრები, ეკლესიები, წიგნები, დოგმები, ცერემონიალები, ფორმები და რიტუალები გახლდათ. ხოლო როცა ჩვენ უნივერსალურ, ჭეშმარიტ, სულიერ კონცეფციამდე მივალთ, რელიგია სიცოცხლითა და რეალობით აივსება, და სწორედ ესაა მისი მანდვილი ბუნება. ის იცოცხლებს ყველა ჩვენს მოძრაობაში, შეაღწევს ჩვენი საზოგადოების ყველა სფეროში და უფრო დიდი სიკეთის წყაროდ იქცევა, ვიდრე აქამდე იყო.

სამყრო, რომელიც ერთ ღმერთს, ერთ მთლიანობად შეუქმნია, ადამიანმა თავის გონებაში დაყო და დაანაწევრა, სწორედ იმ უამრავი იდენტიფიკაციის წყალობით, ასე რომ ველოლიავებით და ვეთაყვანებით.

დატოვეთ კომენტარი, თქვნი აზრი მნიშვნელოვანია!

თქვენი გამოხმაურება
შეიყვანეთ თქვენი სახელი