ნონა ხიდეშელი – წარმოსახვიდან რეალობამდე

0
1183

გერმანელი ფილოსოფოსი არტურ შოპენჰაუერი აღმოსავლურ აზროვნებას დასავლურ აზროვნებაზე მაღლა აყენებდა. იგი მიჰყვებოდა აღმოსავლურ შეგონებას – ნეტარ არს, ვინც ეზიარა ამ დიად საიდუმლოს, ვინც ისწავლა საგნებითა და ცხოვრებით ტკბობა, ის სულ უფრო და უფრო გადაეჩვევა თვითონ ცხოვრებას და დაადგება კაცობრიობის მარადიულ მღვიძარებას – ბუდას გზას.

შოპენჰაუერის აზრით, ადამიანი მუდმივად არასრულფასოვნების მატარებელია, სადაც ბუნების ინსტინქტები დაშრეტილია და ისინი გონებას ჩაუნაცვლებია. გონების სიზანტე, ზედაპირულობა და ცნობიერების შეზღუდულობა ადამიანის დამახასიათებელი თვისებაა, ამიტომაც ადამიანთა უდიდეს ნაწილს „ბუნების სერიულ გამოშვებას‘‘ უწოდებდა  სადაც ყოველი ეგზემპლარი უგუნური არსებაა, რომელიც ამაო სურვილების დაკმაყოფილებით ერთობა და ამიტომაც მუდამ იტანჯება.

მისი აზრით, გონიერი არსება აუცილებლად მიხვდება, რომ „ყველა კაკალი ფშუტეა” და აღარ მოისურვებს უაზრო ეიფორიაში ცხოვრებას. დიდებულია ბობოქარი ზღვის ყურება, თუ შიგნით არ იხრჩობი. მოაზროვნე ადამიანმა იცის, რომ ცხოვრების ჟრიამული მწერების მოსატყუებელი ყალბი ზიზილ-პიპილოებია, რომლის იქითაც სიცარიელეა. ადამიანი თუ გაიაზრებს და გააცნობიერებს ყოფიერების არსს, ჩასწვდება ცხოვრების ამაოებას და თავს დაანებებს ყალბ „ბზუილს”, მას მეტად ვეღარ დატანჯავს უაზრო და ამაო სურვილები და შესაბამისად ტანჯვა და იმედგაცრუებაც ნაკლები იქნება. ცხოვრება ფრიად საეჭვო რამ გახლავთ, ამბობდა ის, ამიტომ გადავწყვიტე, მივუძღვნა იგი მის შესახებ ფიქრს.

შოპენჰაუერმა თავის ნაშრომში, „სამყარო როგორც ნება და წარმოდგენა”, საოცრად საინტერსო მსოფლმხედველობა წარმოაჩინა. ფილოსოფია მისი აზრით, სამყაროს ერთ მთლიანობაში მოიაზრებს, რომელსაც ორი უმთავრესი ასპექტი აქვს, პირველი: სამყარო- როგორც წარმოდგენა, ანუ სამყარო არა ისეთი, როგორიც ის არის ობიექტურად, თავისთავად, არამედ ისეთი, როგორც აღიქვამს მას ადამიანი, ხოლო მეორე: სამყარო, როგორც აბსოლუტურად თავისთავადი, თვითმყოფადი, როგორიცაა იგი რეალურად, ამას უწოდებს ის- ნებას.

მისი მიზანია, ადამიანს უჩვენოს რეალური, ობიექტური სამყარო და წარმოსახვიდან რეალობამდე მიიყვანოს. მისთვის ცნობიერება არ არის სუფთა დაფა, რადგანაც იგი განპირობებულია ე.წ. ყალიბისგან, რომლებიც ობიექტურ სინამდვილეს ისეთ ფორმებს აძლევს, როგორი ფორმებიც მასში აპრიორულადაა მოცემული და მაშასადამე საგანი ან მოვლენა აღიქმება არა ისე, როგორიც ის თავისთავადაა, არამედ, როგორის დანახვაც განპირობებულ ცნობიერებას შეუძლია. მას ასეთ ყალიბად მიაჩნია დრო, სივრცე და მიზეზობრიობა, რადგანაც მისი აზრით, ეს სამი რამ არარსებობს თავისთავად, დამოუკიდებლად, ისინი იმდენად არსებობენ, რამდენადაც ჩვენი ცნობიერების შექმნილია, მაშასადამე ჩვენი წარმოდგენის ნაყოფია.

შოპენჰაუერს მიაჩნია, რომ ყოველი მოაზროვნე არსებისათვის, აუცილებელია იმის გააზრება, რომ „სამყარო არის ჩემი წარმოდგენა”, ანუ სანამ ადამიანის გონება განპირობებულია ამ ყალიბით, შეუძლებელია მან რეაალობის დანახვა შეძლოს. მისი მოძღვრების მთავარი მიზანია წმინდა სუბიექტურიდან ობიექტურში გადასვლა, თუმცა დასძენს, რომ მეცნიერებას ეს არ ძალუძს, რადგანაც მეცნიერებას, იქნება ეს ფიზიკა, მატემატიკა თუ ლოგიკა, შეუძლია ახსნას თუ როგორ მოსდევს მატერიის ერთ მდგომარეობას მეორე მდგომარეობა, რომ, არსებობს საგანთა მიზიდულობა და  მათი განსაზღვრა მათივე თვისებებიდან გამომდინარე. ისინი პასუხობენ შეკითხვებს, რატომ, სად, როდის? მაგრამ ვერასოდეს არკვევს, „რა არის ეს”, ანუ ვერ წვდებიან საგნის არსს, ნივთთა რაობის საიდუმლოს და ამიტომ ეს უნდა გააკეთოს ფილოსოფიამ. წარმოსახვიდან ნებაზე გადასვლის გზად, მას ერთადერთი მიმართულება ესახება, ადამიანმა უნდა შეცვალოს თავისი მზერის მიმართულება, და გარეთ მიმართული მზერა, შინაგანი სამყაროსკენ, ანუ „მე”-სკენ უნდა შემობრუნდეს, რადგან მხოლოდ თვითშემეცნების პროცეშია შესაძლებელი მთელი სამყაროს ახსნა.

„ის,  რაც ყველაფერს იმეცნებს და არავის მიერ არ შეიმეცნება, არის სუბიექტი, წერს იგი, მაშასადამე, ის სამყაროს მატარებელია, ყოველი მოვლენის, ყოველი ობიექტის განმსჭვალავი, მარად ნაგულისხმევი პირობა, რადგანაც რაც კი არსებობს, მხოლოდ სუბიექტისთვის არსებობს, ასეთ სუბიექტად პოულობს ყოველი თავის თავს, მაგრამ, იმდენად, რამდენადაც ის იმეცნებს და არა იმდენად, რამდენადაც ის შემეცნების ობიექტია”

საკუთარი თავის შემეცნება ადამიანის არსებობის უმთავრესი მიზანია, რადგანაც მხოლოდ გაცნობიერების პროცესში გამოიმუშავებს ის უმაღლეს ნებელობას, რაც წარმართავს პიროვნების შემდგომ განვითარებას, სწორი ორიენტაციის არჩევას, სიკეთისა და ბოროტების გარჩევისა და, რაც მთავარია, საკუთარი გაუცხოებული მდგომარეობის გადალახვის შესაძლებლობას.

გაუცხოების განცდა თავს იჩენს ცნობიერი ასაკის ჩამოყალიბებისთანავე. მას თან სდევს გაურკვეველი სიმძიმის, სიცარიელისა და შინაგანი დისკომფორტის შეგრძნება. ესაა პირველი გამოვლინება ადამიანის სულში არსებული თვით- დაპირისპირებისა, რაც იწვევს შინაგან მოუწესრიგებელ და ქაოტურ ყოფას და რისი დანახვა და გააზრებაც აუცილებელია ადამიანის შემდგომი ნორმალური განვითარებისთვის. უპირველს ყოვლისა, უნდა გაარკვიო, თუ ვინ ხარ სინამდვილეში, რა თვისებებისა  და შესაძლებლობების მატარებელი ხარ და ამასთანავე  რა თვითშეფასება გაქვს,  -ანუ ვინ გგონია- რომ ხარ, რა იდეალებთან ახდენ იდენტიფიკაციას, როგორი სახე და იმიჯი გაქვს შექმნილი. თვით- დაპირისპირების პირველმიზეზი სწორდ ესაა, რეალური ადამიანი_ რომელიც გარკვეული თვისებებისა და შესაძლებლობების მქონეა და წარმოსახვითი ადამიანი,_ რომელიც სრულ ილუზიებშია და არასოდეს უწევს ანგარიშს თავის რეალურ სახეს, ანუ ჭეშმარიტ “მე”-ს და ამბიციებისა და ვნებების ქაოსში იკარგება.

აღმოსავლური “თვითახსნის”  პარალელურად, ქრისტიანული რელიგიისათვის დამახასიათებელია აღსარებისა და სინანულის საიდუმლო. ფსიქოლოგები აღსარების საიდუმლოს, რაც გამოიხატება ადამიანის მიერ საკუთარი ცოდვებისა და შეცდომების აღიარებით მოძღვრის წინაშე, მიიჩნევენ ფსიქოთერაპიის ერთ-ერთ სახედ. სინანული, ესაა განცდა საკუთარი შეცოდებისა და არასწორი ქმდებების შესახებ და როგორ უნდა ინანო რაიმე, თუ სიღრმისეულად არ გაქვს გაცნობიერებული და დანახული საკუთარ სულში არსებული უარყოფითი ელემენტები,  ქმედებაში გამოხატული ცოდვა,  ინდიკატორია შინაგან სამყაროში მიმდინარე არასწორი პროცესებისა და, ცხადია, ამის გასარკვევად და, რაც მთავარია, მათგან გასათავისუფლებლად საჭიროა საკუთარი თავის კვლევა–ძიება, სხვანაირად შეუძლებელია ადამიანი რომელიმე უარყოფითი თვისებისგან გათავისუფლდეს.

ნეტარი ავგუსტინეს „აღსარებანი” ბრწყინვალე ნიმუშია საკუთარი თავის შემეცნებისა და მისი სიღრმისეული გააზრებისა. ესაა სიმბოლო ზოგადად ადამიანის სულიერი ევოლუციისა_ შეცოდებიდან ხსნამდე, სიბნელიდან სინათლემდე. მისი აღსარების საოცარი უშუალობა და სიმარტივე, მისი გულწრფელი და ცოცხალი დამოკიდებულება შემოქმედთან, გვიჩვენებს, თუ, რაოდენ ახლოა რეალურად ღმერთი ადამიანისთვის, თუ ამ უკანასკნელს მისი დანახვა საკუთარ სულში შეუძლია.

დღეს თუ აღსარების საიდუმლო ფიქციად იქცა, ეს ქრისტიანობის ბრალი არ არის. ხშირად საკუთარი თავი რომ გავიმართლოთ, რელიგიას ვდებთ ბრალს ჩამორჩენილობაში. პრობლემა ჩვენი ზედაპირული აზროვნებაა, ის ფორმალიზმი, რაც ასე გამეფებულა ჩვენს არსებაში.  ქრისტიანობის ფარული სიღრმეების გააზრების გარეშე რელიგიის მიღება უბრალო ფორმალობაა,  როცა ყველაფერი რიტუალების დონეზე დადის, რაც არქეტიპების პროეცირებაა მხოლოდ, სულში კი ვერავითარი ცვლილება ვერ მოხდება.

კ.გ. იუნგი ამბობდა, რომ რელიგიის გარეგნულ ფორმაში არქეტიპი კონკრეტული ფორმით გამოხატული იდეის იდენტურია, ხოლო ფსიქიკური ფაქტორი – არაცნობიერი. თუ პროეცირებული სურათ-ხატი არაცნობიერ შინაარსს ჩაენაცვლა, იგი ეთიშება ცნობიერ აზროვნებას და უცვლელად ინარჩუნებს თავდაპირველ ფორმას, რადგანაც არაცნობიერში ცვლილებები არ ხდება, გარკვეული პერიოდის შემდეგ კი იგი რეგრესს განიცდის და უფრო დაბალ, არქაულ საფეხურზე ეცემა.

ამიტომაც, ადამიანს თუ მარტო წმინდა სურათ-ხატებების სწამს, _ თვლის იუნგი, _ და რიტუალების აღსრულებით შემოიფარგლება, შესაძლებელია სულის სიღრმეში განუვითარებელი იყოს, რადგანაც ღმერთს მთლიანად გარეთ ეძებს და არა საკუთარ სულში. ქრისტეს საკულტო ობიექტად ქცევამ ხელი შეუშალა ადამიანს იმაში, რომ მის არსს, მისი ფენომენს ჩასწვდომოდა და საკუთარი სულის განუყოფელ ნაწილად მოეაზრებინა იგი.

„ჩემი მოსაზრების ჭეშმარიტება – წერდა ის, მტკიცდება არა ერთი, არამედ მრავალთა, მთელი ერის ცხოვრების მაგალითზე. ჩვენი სამყაროს გრანდიოზული მოვლენები, ადამიანთა მიერ დაგეგმილი და განხორციელებული, შთაგონებულია არა ქრისტიანული, არამედ შეუნიღბავი, შეულამაზებელი წარმართული სულისკვეთებით. ამ მოვლენებს არქაული ფსიქიკური სტრუქტურა წარმოშობს, რომელსაც ქრისტიანობა ახლოსაც არ გაკარებია”

თუ ადამიანმა რელიგია შემოსავლის წყაროდ ან მასების სამართავად აქცია, ამაში რელიგიის ბრალეულობა ნაკლებია. ქრისტიანული მსოფლმხედველობა საოცრად ჰუმანურია და მიმტევებლობასა და კაცთმოყვარეობაზეა აგებული. ხოლო ამ რელიგიის ფუძემდებელი თავად იყო მაგალითი უმაღლესი თავგანწირვისა და სიყვარულისა. პრობლემა ადამიანის აზროვნებაა, შეზღუდული და ეგოცენტრული ცნობიერება, რომელიც, რასაც კი შეეხება, ყველაფერს პრობლემად აქცევს და ხშირად ყველაზე დიდ სათნოებასაც კი უზნეობად წარმოაჩენს.

პირველადი ცოდვა, რაზეც ასე ამახვილებს ეკლესია ყურადღებას, ადამიანში არსებული თავადაპირველი გათიშულობის ორი პოლუსია. ნათელი და ბნელი, იგივე მარჯვენა (ცნობიერი) და მარცხენა (არაცნობიერი). თუ არ მოხდა მათი ინტეგრაცია, რაც გამოიხატება ცნობიერის მიერ არაცნობიერის შემეცნებაში, ადამიანი ვერც განვითარდება და ვერც ცოდვათა გამოსყიდვას შეძლებს, რადგანაც პიროვნების ხსნა მის ერთიანობაში, მთლიან ადამიანშია, რომლის ცენტრიც უკვე არა ლიმიტირებული „მე”-ა, არამედ „self” -როგორც მას კ.გ იუნგმა უწოდა. ეს არის თავდაპირველი ერთიანობის იდენტური, ოღონდ მოპოვებული საკუთარი თავგანწირვის ფასად, შინაგანი აქტივობის,  მუდმივი თვითშემეცნებისა და საკუთარ ვნებებსა თუ სურვილებზე გამარჯვების შედეგად.

ბიბლიის სწავლებით, ადამი იშვა უცოდველი და უბიწო, რაც ევას გამოჩენის შემდგომ, ცთუნებით დაიკარგა. ადამის ნეკნიდან ევას შექმნა პირველი მინიშნებაა ადამიანის სქესებად დაყოფისა, რასაც მოჰყვა კიდეც  ცოდვით დაცემა. მაშასადამე, ადამიანი თავისი შინაგანი მდგომარეობით ერთიანი, უბიწო და უცოდველია, და როგორც კი დაპირისპირებულობის ორი პოლუსი იჩენს თავს, მაშინვე ცოდვაც ჩნდება.

მართლმადიდებელი ღვთისმეტყველი მამა იოანე დამასკელი წერს: „უწყოდა რა წინასწარმცოდნე ღმერთმა, რომ გადავიდოდა იგი მცნებას და ხრწნილებაში ჩავარდებოდა, შექმნა მისგან ქალი, „შემწედ მისდა მისებრი”, კერძოდ, შემწედ, მოდგმის მემკვიდრეობითად შენარჩუნებაში, გარდასვლის შემდეგ, შობადობის გზით”

მაშასადამე, როდესაც ყოვლისმხილველმა და ყოვლისმცოდნე ღმერთმა ადამი შექმნა უბიწო, მაგრამ თავისუფალი ნების მქონე, უწყოდა, თუ რას მოიმოქმედებდა ის, როდესაც აეკრძალა ცნობადის ხის ნაყოფის ჭამა. აქედან გამომდინარე, უპრიანია ვიფიქროთ, რომ  ის უბიწო და ნეტარი მდგომარეობა, რაც უდიდესი სიყვარულით ებოძა კაცს, მას თავისი პირადი განცდების ფასად უნდა მოეპოვებინა, რათა დაემტკიცებინა, რომ ის ამად ღირდა. ვინაიდან ადამიანი მოაზროვნე არსებაა, მას ბოროტების შეცნობითა და ჯოჯოხეთის გავლით თავად უნდა გაეცნობიერებინა, თუ რაოდენ დიდი სიკეთე და ბედნიერება უბოძა შემოქმედმა, როდესაც თავის ხატად და მსგავსად შექმნა, და პირდაპირ სამოთხეში დაასახლა. იოანე დამასკელი დასძენს:  „მართლაც, არ იქნებოდა სასარგებლო, რომ მას, ჯერაც გამოუცდელსა და გაუწვრთნელს, უხრწნელება ეპოვა, რადგან ჩავარდებოდა იგი ამპარტავნებაში და ეშმაკის სასჯელში, ეშმაკისა, რომელსაც არჩევანისმიერი დაცემის შემდეგ უსინანულო და უცვლელი სიმყარე ჰქონდა ბოროტებაში ამ უხრწნელების გამო, ისევე როგორც ანგელოზებს მადლისმიერი და შეუძრავი დაფუძვნება სიკეთეში.. ამიტომ, მართებდა ადამიანს, რომ უპირველესად გამოცდა გაევლო და მცნების დამარხვის გზით გამოცდილებითად სრულქმნილიყო, რომ ამ სახით უხრწნელება მოეხვეჭა.”

რომ არა ჯოჯოხეთისა და სამოთხის დიადი მისტერია, ადამიანი ვერასოდეს შეიცნობდა თავისი ბუნებრივი მდგომარეობის რეალურ სიკეთეს და მის არსებობას, ალბათ, აზრიც აღარ ექნებოდა. ამიტომაც გაჰყვება მთავარ ღერძად მსოფლიო ხალხთა მითოლოგიას ერთნაირი სიუჟეტი: ადამიანის ჯოჯოხეთში შთასვლა, დემონებისა და ურჩხულების დამარცხება, რაც ნანატრი განძის აღმოჩენით მთავრდება, და სიმბოლოა პირვანდელ, ერთიან, განუყოფელ და დაუნაწევრებელ მდგომარეობაში დაბრუნებისა და ღვთაებრივი ნეტარების.

ადამიანისთვის უდიდესი გამოცანაა თავად ადამიანი,_ წერს რევაზ გორდეზიანი,_ თვითონ ინდივიდი, პიროვნება არის „საიდუმლოთა საიდუმლო”. თითოეული ადამიანი არის ერთადერთი უმაღლესი, უნიკალური ღირეულება. ვერავინ ვერ შეცვლის სხვა ადამიანს. თითოეული პიროვნება შეუნაცვლებელი, უნიკალური ღირებულებაა. ეს იმ მარტივი, უბრალო მიზეზის გამოა, რომ თითოეულ ადამიანში დაბადებით არის „ღვთაებრივი სხივი”, რომელიც გაცნობიერებასა და განამდვილებას ესწრაფვის. სწორედ ამაშია ჭეშმარიტი ფილოსოფოსობის აზრი, ადამიანური ცხოვრების დიდი მიზანი. უმაღლესი ჭეშმარიტება ადამიანისთვის უახლოესი და უშორესია.

განვითარებულ საზოგადოებაში მთავარი აქცენტები უნდა კეთდებოდეს არა იმდენად ეროვნულ თვითგამორკვევასა და თვითდამკვიდრებაზე, არამედ თითოეული ადამიანის, ცალკეული პიროვნების არსებობაზე, ყოველი ინდივიდის კეთილდღეობაზე.  ადამიანის სულიერი განვითარებისათვის,  ეროვნული იდენტობა დიდი არაფერი მნიშვნელობის მქონეა. იგი უფრო “მე”-ს, ამბიციისა და, უამრავი იდენტიფიკაციის გამოვლინებაა და სამწუხაროდ უამრავი ომი, დაპირისპირება და ნგრევა მოუტანია.

ვინც ჩემსავით შეისწავლის რასებისა და ერების ცხოვრებას, ბევრ საინტერესოს შეიძლება გადააწყდეს – წერდა კ.გ.იუნგი. ადამიანი თავისი არსით ერთია. მაგალითად,  ჩრდილო ამერიკელებს თუ შევისწავლით, დავრწმუნდებით, რომ ამერიკელი თავის თავში ინდიელსაც ატარებს და ზანგსაც, ეს მას სისხლში აქვს გამჯდარი. ასეთი რამეები სრულიად არაცნობიერად ხდება, ხოლო კოლექტიური არაცნობიერის მიხედვით ადამიანები არ განსხვავდებიან, იგივე არქეტიპები აქვთ, ისევე როგორც თვალები, გული, ფილტვი და ა.შ. ისეთივე ხარ, როგორიც ყველა სხვა_ადამიანური!

ჩვენ ყველა ეროვნული ფესვებიდან ამოვდივართ, ჩვენი გონება განპირობებულია კონკრეტული ეთნოსისათვის დამახასიათებელი კულტურით, ისტორიით, წეს-ჩვეულებებითა და ტრადიციებით, რაც თავის მხრივ აყალიბებს ეროვნულ ცნობიერებას და თავის თავში მოიცავს უამრავ ფასეულობას, სრულიად ინდივიდუალურ და თვითმყოფად ელემენტებს. მაგრამ საბოლოოდ ამაზეც უნდა ამაღლდეს ადამიანი, მისი ცნობიერება საყოველთაო, ზოგადსაკაცობრიო უნდა გახდეს და ტრანსცენდენტურ აზროვნებას ეზიაროს, რადგანაც, თუ ადამიანის უმაღლესი მიზანი ჭეშმარიტების შემეცნებაა, ჭეშმარიტება ყველაფერზე მაღლა დგას.

ჩემი სამშობლო,_ წერდა შოპენჰაუერი,_ გერმანიაზე  გაცილებით დიდია, მსურს ვემსახურო კაცობრიობას არა მუშტით, არამედ თავით”

სამშობლოსა და რელიგიის განცდა ფუნდამენტია, ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფაქტორი, რაზეც უნდა ამოიზარდოს და განვითარდეს ადამიანი, თუმცა საბოლოოდ  უნდა გასცდეს მას, რადგანაც, რაოდენ დიადიც არ უნდა იყოს ეს ორი ცნება, მაინც ფრაგმენტია ერთიანი, მთლიანი სამყაროს გააზრებაში, ამიტომაც ადრე თუ გვიან ცნობიერებამ მისი საზღვრებიც უნდა გადალახოს,  რათა ადამიანი ზე-ცნობიერს ეზიაროს და ისეთივე უნივერსალური გახდეს, როგორიც_ ღმერთი..

თვითრეალიზაცია, ცხადია, შინაგანი წყაროებიდან იწყება, მაგრამ აუცილებლად აისახება გარეგნულ ფორმებშიც და ამისათვის  ადამიანს ესაჭიროება შესაფერისი გარემო პირობების არსებობა. იმისათვის, რომ დახატო ან დაწერო, ელემენტარულად საღებავი, ფუნჯი, კალამი და ფურცელი გესაჭიროება.  უნდა გავცდეთ მოძველებულ, სტერეოტიპულ იდეებსა და ლოზუნგებს და ვიზრუნოთ სოციალური საკითხების მოგვარებისთვის, ეკონომიკურად  ძლიერი სახელმწიფოს აშენებისთვის, სადაც სუსტი და ძლიერი, ავადმყოფი და ჯანმრთელი ერთნაირად იქნება დაცული ცხოვრების ქარტეხილებისგან. მონასტრულ ცხოვრებას აქვს ერთი ძალიან საინტერესო მომენტი, ძლიერმაც და სუსტმაც, ერთი ტემპით, სუსტი ადამიანის ტემპით უნდა იაროს.. ვფიქრობ, ეს ადამიანური თანაგრძნობისა და სოლიდარობის…შესანიშნავი გამოვლინება, არც ჩვენ გვაწყენდა.

„გაქვთ კი საკუთარი ცნობიერება, – კითხულობს ოშო- თუ უბრალოდ ცხოვრობთ როგორც საზოგადოების ნაწილი, რომელშიც დაიბადეთ? თქვენ ხართ ინდუსი, ქრისტიანი, მუსულმანი, ბუდისტი ან ჯაინი, მაგრამ ხართ კი ადამიანი?‘‘

დატოვეთ კომენტარი, თქვნი აზრი მნიშვნელოვანია!

თქვენი გამოხმაურება
შეიყვანეთ თქვენი სახელი